ISTORIJA BALKANA
Pre Slovena na prostoru Balkana živeli su Iliri, Tračani, Jelini (ili Grci), Kelti, Rimljani.
Iliri, Tračani i Grci su došli, oko 2000 godine pre Hrista na Balkansko poluostrvo. Iliri su naselili primorske oblasti i zapadni deo od Jadranskog mora do Morave. Oni su živeli podeljeni na plemena.
Važnija njihova plemena su: Istri u Istri, Dalmati u Dalmaciji, Dokleti u Duklji (Tadašnja Zetska banovina). Kao i drugi narodi tog doba, i Iliri su bili mnogobošci. Bili su vrlo ratoborni i smeli ljudi, a naročito na moru kao gusari. Nisu voleli mnogo da rade ali su prilično pili. Tračani su živeli u istočnom delu od Morave do Crnog mora. Glavno zanimanje bilo im je stočarstvo. Živeli su po kolibama i zemunicama, a i oni su voleli piće. Glavno njihovo pleme bili su Mezi po kojima se današnji prostor Srbije tada zvao Mezija. Najnapredniji bili su Grci koji su imali uređenu državu sa dobrom vojskom i jako razvijenu trgovinu, moreplovstvo, nauku itd. Oni su osnovali prve gradove u dalmaciji kao što su Trogir, Cavtat, Zadar, Hvar, Korčulu na krajnjem jugu Ohrid, Bitolj, . . .itd.
U IV veku pre Hrista doselili su se Kelti ili Gali, preci današnjih Francuza. Oni su bili veliki osvajači i preko naše zemlje otišli su čak u Malu Aziju. Glavna njihova plemena kod nas bili su : Karni, po kojima je Kranjska dobila ime, i Skordisci koji su se nalazili između Morave i Drine, od Beograda do Skadra.
Dolazak Rimljana - Prvu državu na ovom prostoru osnovali su Iliri koji su živeli od Neretve do Bojane. Glavni gradovi su im bili Skadar i Risan u Boki Kotorskoj. Kada im je umro kralj Agron, nasledila ga je žene Teuta. Glavno zanimanje njenih podanika bilo je gusarenje. Ilirski gusari hvatali su trgovačke brodove i grčke i rimske i pljačkali ih. Rimljani koji su tada već zavladali celom današnjom Italijom, hteli su da zabrane Ilirima gusarenje te pošalju kraljici Teuti poslanike da o tome pregovaraju. Teuta jednog poslanika ubije i Rim joj zbog toga objavi rat 229 g. pre Hrista. Ona pobegne u Risan, ali je Rimljani primoraju da prizna rimsku vlast i da plaća danak, a gusarenje zabrane.
Kasnije Rimljani, koji su onda bili najbolji ratnici na svetu, nastave svoja osvajanja i osvoje celo Balkansko poluostrvo, pokorivši sve Ilire, Kelte, Tračane i Grke.
Narodu je u početku bilo vrlo teško pod Rimljanima, a naročito kad ovi za vlade cara Avgusta uvedoše velike poreze. Kad počeše Ilire uzimati u svoju vojsku oni se pobuniše. Rimljani ih pobede u Fruškoj gori i kod Sremske Mitrovice, a njihov vođa Baton im se preda.
Rimska vlada na prostorima balkana
Čim su pokorili sve narode na ovim prostorima, Rimljani su uveli svoju upravu. Zemlju su podelili na oblasti koje su zvali: Ilirik, Panonija, Mezija i Makedonija. Rimska vojska uvela je mir i red.
Nemogavši više da pljačkaju i ratuju, pokoreni narodi odali su se radu i toliko se obogatili da su počeli naglo nicati gradovi: današnji Sisak, Osjek, Sremska Mitrovica, Niš, Skoplje itd. Svi ti gradovi imali su trgove, hramove, pozorišta, vodovod, kupatila, a neki su imali i fabrike oružija, kovnice novca pa čak i carske dvorove kao Split. Rimska vojska izgradila je mnoge puteve koji su vekovima trajali. Oni su povezivali Split i Ljubljanu sa Mitrovicom i Beogradom, Beograd sa Nišom i Carigradom, a iz Beograda, preko Trajanovog mosta na Dunavu išlo se u današnju Rumuniju. Najzad otvoreni su rudnici zlata, srebra, bakra i olova, i otkrivene su mnoge lekovite vode ili banje. Za vreme velike seobe naroda, varvari su to sve bili porušili. Ali još i danas mi nailazimo na puno rimskih starina kao i oružje, novac, razvaline starih gradova i tvrđava, grobove itd.
Narod sa ovog prostora davao je rimskoj carevini, koja je vladala celim tada poznatim svetom, svoju najbolju vojsku i careve od kojih su neki bili najbolji rimski carevi. Takvi su bili Dioklecijan iz Salone koji je podigao jedan ogroman dvor u čijim ostacima u Splitu i danas ljudi žive; Konstantin Veliki iz Niša koji je dao Hrišćanima slobodu vere i podigao Carigrad; Aurelijan iz Mitrovice; Valens iz Vinkovaca, Jovian iz Beograda itd. Poslednji rimski car Romul Augustul (476 god.) bio je iz Ptuja.
Velika seoba naroda
Svi varvari (neprosvećeni narodi) koji su živeli na granicama rimske carevine gledali su uvek da upadnu u rimsko carstvo i da njegovo bogatstvo opljačkaju. To im je pošlo za rukom tek u IV veku za vreme velike seobe naroda koja je počela 375 godine i završila se propašću rimskog carstva 476 godine.
Velika seoba naroda počela je 375 godine ulaskom zapadnih Gota u rimsku državu. Oni su bežeći ispred divljih Huna došli na Dunav i sa dozvolom cara Valensa prešli u današnju Bugarsku. U želji da plačkaju pođu na Carigrad. Kod Jedrena se sukobe sa Valensom i tu ubiju svoga spasioca. A zatim opustoše mnoge zemlje i mnogo naroda pobiju, pa se nasele u oblast današnje Srbije. Odatle su otišli u Italiju osvoje i razore tadašnju prestonicu sveta Rim. Propast Rima iskoriste i drugi varvari pa sa svih strana nagrnu i počnu paliti, pljačkati, rušiti i ubijati.
Dolazak Huna
U vreme raspada rimskog carstva stignu u današnju Mađarsku Huni, narod žute rase. Pod vođsrvom svoga kralja Atile (434-53) oni prodru na naše prostore, pa poruše Beograd, Mitrovicu, Niš, Ptuj i Ljubljanu. Tom prilikom su toliko sveta pobili, da je jedan putnik zabeležio da se Morava, od ljudskih kostiju beli, kao da je sneg pao. Ono što nisu uspeli da pobiju razbeglo se po planinama. Gradovi sasvim opuste, rad prestane i kultura zamre. Sa pravom je Atila kojeg su zvali ''bič božiji'' govorio da trava ne raste kuda on projezdi.
Posle Atiline smrti njegovu državu izdele njegovih pedeset sinova, a 476 g. zbace varvari poslednjeg rimskog cara Augustula. Od stare rimske carevine ostaje slobodan, još samo njen istočni deo sa prestonicom u Carigradu. To istočno rimsko carstvo zvali su Vizantija.
Sledeca stranica >>>
NAZAD
DONACIJA / PLEASE DONATE ONLINE! |
|
|
